FAQ



  • 1.Najczęściej zadawane pytania
  • Dlaczego weganizm?

    Ponieważ weganizm to świadomy wybór stylu życia, który nie powoduje cierpienia zwierząt, sprzyja zdrowiu i jest bardziej przyjazny dla środowiska naturalnego. Współczesny człowiek doskonale zdaje sobie sprawę z tego, jakie konsekwencje dla otoczenia mają jego indywidualne decyzje. Niemal nieograniczony dostęp do informacji sprawia, że nie może więcej chować się za zasłoną niewiedzy. To właśnie świadomość skutków tradycyjnego sposobu odżywiania skłania wiele osób do przejścia na weganizm w trosce o los zwierząt, ludzi oraz przyrody, a także w trosce o własne zdrowie. Więcej na ten temat można przeczytać we wstępie.

  • Czy weganizm jest zdrowy?

    W ostatnich latach znacznie poszerzyła się nasza wiedza na temat wpływu diety wegańskiej na zdrowie. Coraz więcej instytucji przyznaje, że prawidłowo praktykowane odżywianie produktami pochodzenia roślinnego jest nie tylko adekwatne do potrzeb organizmu na każdym etapie życia, ale może także przynieść wiele korzyści zdrowotnych – zwłaszcza dla funkcjonowania układu krążenia. Dowodzi temu wiele ostatnich badań, w tym największe – przeprowadzone przez ośrodek EPIC-Oxford na grupie 65,5 tys. ochotników. Dieta roślinna stanowi podstawę prowadzonego od wielu lat z ogromnymi sukcesami przez Amerykanina dr. Deana Ornisha programu leczenia chorób układu krążenia.
    Fałszywe okazały się liczne mity dotyczące rzekomej nieprzystawalności diety roślinnej do potrzeb człowieka, m.in. mit niedoboru białek. Jedynym składnikiem odżywczym, którego weganie nie dostarczają sobie wraz z jedzeniem, a który nie jest wytwarzany naturalnie przez organizm (jak na przykład witamina A czy D), jest witamina B12. Z tego powodu absolutnie niezbędne jest jej regularne suplementowanie. Naturalnie, u wegan, których codzienny jadłospis nie jest właściwie skomponowany, mogą występować niedobory pewnych składników odżywczych, ale jest to dokładnie ten sam problem, który dotyka osoby na diecie tradycyjnej. Nie można zatem mówić o tym, że osoby pozostające na diecie roślinnej są szczególnie narażone na niedobory żywieniowe, natomiast faktem jest, że są one w większym stopniu chronione przed ryzykiem wystąpienia wielu chorób cywilizacyjnych, w tym otyłości, cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia oraz nowotworów. Więcej na ten temat można przeczytać we wstępie oraz punkcie 3.

  • Czy weganizm dostarcza wszystkich składników odżywczych?

    Odpowiednio zaplanowana dieta wegańska może dostarczyć człowiekowi wszystkich składników odżywczych, choć na niektóre składniki odżywcze należy zwracać większą uwagę niż w przypadku diety tradycyjnej. Przykładem może być wapń, który znajduje się w produktach fortyfikowanych, zielonych warzywach o niskiej zawartości szczawianów, roślinach strączkowych, maku, sezamie niełuskanym, figach, migdałach, wysokozmineralizowanej wodzie.
    Żelazo występuje w produktach roślinnych w dużej ilości (m.in. w zielonych warzywach liściastych o niskiej zawartości szczawianów, soi i innych strączkach, pestkach dyni), jednak jest to gorzej przyswajalne żelazo niehemowe. W celu zwiększenia jego przyswajalności produkty bogate w żelazo należy spożywać wraz z produktami bogatymi w witaminę C (na przykład papryka, nać pietruszki) oraz unikać jednoczesnego spożywania kawy, herbaty czy alkoholu.
    Weganie powinni także zwrócić uwagę na odpowiednią podaż kwasów tłuszczowych omega 3 (znajdują się one w siemieniu lnianym, oleju lnianym, orzechach włoskich) oraz cynku (produkty sojowe, rośliny strączkowe, zboża i orzechy). Techniki przygotowania żywności, takie jak moczenie i kiełkowanie fasoli, zbóż i nasion oraz zakwaszanie chleba mogą ograniczyć wiązanie cynku przez kwas fitynowy, a tym samym zwiększyć biodostępność tego pierwiastka.
    Watro również zwrócić uwagę na jod, który znajdziemy w glonach morskich oraz soli jodowanej.
    Wbrew nadal pokutującemu przekonaniu dieta wegańska nie powoduje niedoborów białka (pod warunkiem zapewnienia właściwej ilości kalorii oraz dostarczania produktów z różnych grup pokarmowych).
    Konieczna jest suplementacja witaminy B12, a zimą także witaminy D (którą na naszej szerokości geograficznej powinni suplementować wszyscy). Latem, aby dochodziło do syntezy witaminy D w skórze, należy przebywać na słońcu kilkanaście minut w godzinach między 10.00 a 15.00 z odsłoniętymi ramionami i nogami bez nanoszenia kremu zawierającego filtr UV. U niektórych osób suplementacja może być konieczna również latem (niemowlęta, osoby starsze, osoby niemające możliwości przebywania na słońcu w godzinach okołopołudniowych).
    Niektóre składniki znajdują się w produktach roślinnych w większej ilości niż w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jeśli ich dieta jest urozmaicona i opiera się na produktach nieprzetworzonych, weganie nie muszą się martwić o niedobór błonnika czy nadmiar cholesterolu. Spożywają też na ogół więcej witaminy C, witaminy E, kwasu foliowego, magnezu, potasu, karotenoidów, flawonoidów i innych fitozwiązków.

  • Czy weganizm jest zdrowy na każdym etapie życia?

    Dobrze zaplanowane diety wegetariańskie, w tym wegańskie są odpowiednie dla osób na wszystkich etapach życia, włącznie z okresem ciąży i laktacji, niemowlęctwa, dzieciństwa, dojrzewania, oraz dla sportowców. Jest to stanowisko Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego, podzielane m.in. przez Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne. Prawidłowy rozwój dzieci wegańskich potwierdzają polskie badania przeprowadzone przez Centrum Zdrowia Dziecka.

  • Gdzie szukać rzetelnych informacji na temat weganizmu?

    Najgłośniejszym i jednym z najważniejszych badań na temat wpływu diety na zdrowie człowieka jest seria badań o nazwie China-Cornell-Oxford Project, prowadzonych pod kierownictwem m.in. T. Collina Cambella, który podsumował ich wyniki w książce pt. „The China Study” (tytuł polskiego wydania: „Nowoczesne zasady odżywiania”). Inni amerykańscy autorzy (lekarze) podejmujący w swoich książkach i publikacjach tematykę relacji między dietą roślinną a zdrowiem to: Neal D. Bernard, Caldwell Esselstyn, Michael Greger, Michael Klaper, John McDougall oraz Dean Ornish. Z polskich autorów wymienić należy Romana Pawlaka, Marię Grodecką i Tomasza Nocunia.
    Filozoficzne aspekty weganizmu poruszają w swoich publikacjach i książkach Gary Francione, Ingrid Newkirk, Peter Singer, oraz Tom Regan.
    W ostatnich latach wzrosła liczba badań prowadzonych na populacji wegan, w tym badań porównujących stan zdrowia społeczności wegańskiej ze stanem zdrowia reszty społeczeństwa. Wyniki takich badań są publikowane w renomowanych amerykańskich pismach medycznych, m.in.: The Lancet, The American Journal of Medicine, The American Journal of Clinical Nutrition, The Journal of Nutrition.
    Cennym źródłem wiedzy na temat związku między odżywianiem a zdrowiem są publikacje fundacji Nutrition Facts Michaela Gregera (http://nutritionfacts.org/) oraz stowarzyszenia Physicians Committee for Responsible Medicine (Lekarze na Rzecz Odpowiedzialnej Medycyny) (http://www.pcrm.org/).
    Kompletny zbiór źródeł można znaleźć w zakładce „Bibliografia

  • Ilu wegan jest w Polsce?

    Niestety, w tej chwili nie ma wiarygodnych danych na temat liczby wegan w Polsce. Według ostatnich danych szacunkowych samych wegan może być nawet 1,6%, tj. ok. 500 tys. osób.

  • Ilu wegan jest na świecie?

    Niestety, w tej chwili nie ma wiarygodnych danych na temat liczby wegan na świecie. Dostępne są jedynie dane szacunkowe, zgodnie z którymi np.: w USA żyje od 1,5 mln do 9 mln wegan (od 0,5 do 3% populacji), w Wielkiej Brytanii jest to ok. 150 tys. osób (0,2% populacji), a w Niemczech – 800 tys. osób (1% populacji).

  • Czy są wegańskie sposoby na odwzorowanie potraw kuchni tradycyjnej?

    Smak sporej ilości produktów pochodzenia zwierzęcego można odtworzyć przy użyciu produktów roślinnych. Nie będzie to wprawdzie idealne odwzorowanie, ale może ukoić ewentualną tęsknotę za dawnymi smakami.
    Najprościej jest z mlekiem – obecnie dostępnych jest wiele różnych rodzajów „mleka” roślinnego, m.in. sojowe, owsiane, ryżowe, migdałowe, konopne. Napój taki można również zrobić samemu.
    Aby nadać potrawie posmak jajka ugotowanego na twardo, wystarczy dodać tzw. sól czarną (kala namak, która w rzeczywistości jest koloru różowego).
    Znakomitym składnikiem jest mleko kokosowe – zrobimy z niego bitą śmietanę oraz lody. W tym celu należy puszkę mleka kokosowego schłodzić przez przynajmniej dobę w lodówce, a następnie wyjąć zgęstniałą część i ubić. Można dodać cukier puder, kakao, zmielone orzechy, napar kawowy, mus owocowy, aby uzyskać różne smaki. Taka masa świetnie nadaje się do tortów. Po zamrożeniu uzyskamy pyszne kremowe lody.
    Lody można zrobić również z bananów – w tym celu wystarczy zmiksować zamrożone banany – same lub z dodatkiem np. kakao, karobu, owoców, pasty tahini. Warto podkreślić, że takie lody nie są tuczące.
    W sklepach internetowych i stacjonarnych powiększa się oferta wegańskich serów – jedne bardziej przypominają oryginał, inne mniej. Ser można także zrobić samodzielnie przy użyciu płatków drożdżowych. Jogurty i śmietanki wegańskie są nadal dość drogie i trudno dostępne, ale je również można zrobić samemu, na przykład z płatków owsianych.
    Rybę doskonale imitują wodorosty, na przykład nori. Na grill lub ognisko nadadzą się zamarynowane w przyprawach kotlety sojowe. Substytutem mięsa może być również odpowiednio przyrządzony seitan (gluten pszenny). W sprzedaży są dostępne również różnego rodzaju pasztety, parówki i kiełbaski sojowe naśladujące smak mięsnych odpowiedników.
    Burgery/kotlety można przyrządzać praktycznie ze wszystkich roślin strączkowych, a także z kasz i warzyw, np. buraków. Liczba kombinacji jest w zasadzie nieograniczona. Jako składnika spajającego można użyć zmielonego siemienia lnianego, zmielonych płatków owsianych, mąki z ciecierzycy, mąki sojowej, mąki ziemniaczanej lub kombinacji tych składników.
    Przykłady dań gotowych:
    Spaghetti bolognese: zamiast mięsa mielonego używamy podsmażonego granulatu sojowego, wymieszanego z przyprawą do mięsa mielonego, a zamiast parmezanu – zmiksowanej mieszanki orzechów włoskich i płatków drożdżowych.
    Pasta „rybna”: tofu wędzone miksujemy z nori z dodatkiem oleju lnianego i pasty miso (lub soli)
    „Ryba” panierowana: podgotowane plastry selera owijamy w nori, panierujemy i smażymy.
    Jeżeli szukasz innego zamiennika, napisz do nas, a my prześlemy Ci nasz pomysł.

  • Czego unikać w wegańskim stylu życia?

    Weganie powstrzymują się od korzystania z produktów i usług, których wytworzenie lub dostarczenie wiąże się z krzywdą zwierząt. Oznacza to unikanie nie tylko żywności pochodzenia zwierzęcego i ubrań wykonanych ze skóry, futra oraz wełny, ale także wszelkich innych produktów, o których wiemy, że ich powstaniu towarzyszyło cierpienie zwierząt, np. produktów testowanych na zwierzętach, m.in. papierosów i kosmetyków. Weganie nie odwiedzają także zoo ani cyrków, w których występują zwierzęta, oraz nie korzystają z środków transportu konnego.

  • Gdzie znajdę innych wegan?

    Dziś najlepszym sposobem na szukanie podobnych sobie ludzi jest Internet. Na Facebooku istnieje wiele grup zrzeszających wegan z różnych stron Polski, a nawet świata. Weganie dyskutują i poznają się także na kilku forach poświęconych temu stylowi życia, m.in.: forumveg.pl, www.weganizm.com/forum, wegedzieciak.pl.
    Doskonałą okazję do nawiązania nowych znajomości dają organizowane w wielu miastach wydarzenia mające na celu promowanie weganizmu i praw zwierząt lub integrację środowiska, np. Kuchnia Społeczna, Tydzień Weganizmu, Tydzień Wegetarianizmu, Veggie Parade, a także różnego rodzaju wykłady, prelekcje i pokazy wegańskiego gotowania.
    Wegan można także spotkać w licznych organizacjach pozarządowych, najczęściej tych, które działają na rzecz praw zwierząt, m.in. Empatia, Viva, Otwarte Klatki, Basta.
    Naturalnie, zachęcamy także do nawiązania kontaktu z Polskim Stowarzyszeniem Wegańskim i uczestniczenia w organizowanych przez nas wydarzeniach.

  • Jak dołączyć do PSW?

    Aby dołączyć do PSW, należy wypełnić formularz przystąpienia do Stowarzyszenia dostępny na karcie Stowarzyszenie/Dołącz. Po jego wypełnieniu na podany przez kandydata adres e-mail prześlemy ankietę, której wypełnienie będzie stanowiło podstawę do decyzji o przyjęciu w poczet członków.