Dieta w zespole przewlekłego stresu

Reakcja na stres krótkotrwały

W odpowiedzi na stresor (czyli czynnik, który wywołał reakcję ze strony organizmu) do krwi uwalniają się hormony stresowe, takie jak noradrenalina (odpowiedzialna za gotowość do walki) i adrenalina (odpowiedzialna za niepokój i ucieczkę), zwiększa się siła skurczu serca (zaczyna ono bić szybciej), wzrasta ciśnienie tętnicze, zwiększa się także transport tlenu do mięśni szkieletowych i komórek mózgu. Czujemy się pobudzeni, jesteśmy wtedy gotowi do “walki lub do ucieczki”. Oczywiście, stan ten mija, kiedy przestajemy reagować na czynnik stresujący i po jakimś czasie czujemy się już normalnie.

Reakcja na stres przewlekły

W wyniku stresu przewlekłego sytuacja wygląda inaczej. W jego wyniku może dojść do niekorzystnych następstw, tj. nadmiernego uwalniania glukokortykosteroidów (głównie kortyzolu – potocznie nazywanego “hormonem stresu”). Glukokortykosteroidy są produkowane w nadmiernych ilościach, łączą się z komórkami układu odpornościowego poprzez receptory i wpływają na ich funkcje. Przez to może nastąpić zachwianie równowagi pomiędzy odpowiedzią komórkową limfocytów Th1 i Th2. Odpowiedź limfocytów Th1 zostaje osłabiona, przez co wzrasta podatność na infekcje. Odpowiedź limfocytów Th2 zostaje wzmożona i przez to z kolei wzrasta podatność na alergie i choroby autoimmunologiczne.

Dieta podczas przewlekłego stresu

Zacznijmy od tego, że ludzie w sytuacjach stresowych albo pochłaniają nadmierną ilość pożywienia (bardzo często wysoko przetworzonego), albo nie jedzą wcale lub jedzą wyłącznie słodycze. Oczywiście, każde z tych zachowań jest szkodliwe.

Pod wpływem przedłużonego stresu i wydzielania hormonów z nim powiązanych zwiększają się potrzeby metaboliczne organizmu (szybsze bicie serca, zwiększone napięcie mięśni, wzrost ciśnienia tętniczego, cholesterolu, triglicerydów i innych wskaźników). Zmiany te przyśpieszają przemianę materii, metabolizm węglowodanów, tłuszczów i białek. Procesy te mogą spowodować ponadto wzrost poziomu glukozy we krwi, wolnych kwasów tłuszczowych, a także wzmożoną utratę białka wraz z moczem. Organizm wykorzystuje spożytą energię w tempie przyśpieszonym, co często powoduje rozmaite niedobory. Przede wszystkim należy pamiętać, że nieprawidłowe odżywianie lub niedożywienie już samo w sobie jest stresogenne dla organizmu, a jeżeli przy tym nastąpi reakcja na przewlekły stres, choroby będą nieuniknione.

W stresie zmniejsza się wchłanianie witamin i składników mineralnych z jelit, obniża się także poziom antyoksydantów w organizmie. Składniki pokarmowe, na których niedobór jesteśmy szczególnie narażeni w sytuacjach stresujących, to przede wszystkim magnez, odpowiedzialny za prawidłową funkcję mięśnia sercowego, a także witaminy antyoksydacyjne C i E. Jeśli zatem jesteśmy narażeni na długotrwałe sytuacje napięcia i stresu (np. w pracy, w szkole czy w domu), musimy szczególnie zadbać o prawidłową dietę, aby zapewnić sobie odpowiednią ilość tych składników.

Magnez jest składnikiem ochronnym w sytuacji stresowej: spowalnia wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za niepokój (adrenaliny, noradrenaliny, kortyzolu). Długotrwałe narażenie na sytuacje stresowe pozbawia organizm magnezu i skutkuje chorobami związanymi z jego niedoborem, np. nadciśnieniem tętniczym i chorobami serca, tężyczką.


 

Autorką tekstu jest Iwona Kibil. Właścicielka poradni dietetycznej Wegecentrum. Specjalistka diet roślinnych oraz praktyk diety nieprzetworzonej, opartej o produkty roślinne. Absolwentka SGGW w Warszawie, Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji. Wciąż podnosi swoje kwalifikacje na UP w Poznaniu, także na Wydziale Nauk O Żywieniu Człowieka na kierunku dietetyka. Członkini Polskiego Stowarzyszenia Dietetyków. Uczestniczka wielu kursów i szkoleń, mi.n. z zakresu: dietcoachingu, żywienia kobiet w ciąży i małych dzieci, zaburzeń odżywiania się, dietoterapii w cukrzycy, chorobach tarczycy, neuro-linguistic programming. Autorka ebooka: ,”Weganka w ciąży”, i współautorka książki “Uodpornij się jedząc świadomie”. Autorka bloga Roślinny dietetyk. Autorka publikacji w magazynie Vege. Specjalizuje się w prowadzeniu diet roślinnych dla dzieci, osób dorosłych, kobiet w ciąży, karmiących, osób z nadwagą oraz obciążonych schorzeniami.

iwona

Strona Wegecentrum