Choroba Crohna a dieta wegańska

Zespół Leśniowskiego-Crohna jest to w skrócie przewlekłe, nieswoiste zapalenie jelita o niewyjaśnionej etiologii. Wiemy natomiast, że choroba ma podłoże zapalne, czy zatem standardowa dieta roślinna uznana za przeciwzapalną będzie dobrym rozwiązaniem dla osób chorujących na to schorzenie?

Dieta roślinna jest bogata w błonnik, którego nadmiar w chorobie L-C nie jest polecany. Nie określono jednak, jaka ilość błonnika będzie odpowiednia dla pacjentów obciążonych chorobą. Jest to podyktowane tym, że każdy pacjent reaguje inaczej na różne składniki i produkty i nie można ustalić zaleceń, które będą odpowiadały wszystkim osobom chorym.

W opracowaniach dotyczących L-C możemy przeczytać, że osobom chorym zaleca się unikać produktów o dużej zawartości błonnika (pochodzącego m.in. z produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, surowych owoców i warzyw). Oczywiście, wszystko zależy od stopnia tolerancji produktów przez pacjenta.
Jednak, badania naukowe wskazują, że błonnik wcale nie musi być ograniczany, jeżeli pacjent reaguje na niego dobrze. Wręcz przeciwnie, nawet może być pomocny w przedłużeniu okresu reemisji.

Kolejną kwestią jest białko zwierzęce vs roślinne. Wiemy, że roślinne zawiera błonnik, jednak produkty mięsne także podlegają dyskusji i niewiele z nich jest tolerowanych przez osoby obciążone L-C.

W badaniach mięso i przetwory z niego zrobione nie okazały się polecaną żywnością. Zwiększają ryzyko wystąpienia L-C, w porównaniu do nasion strączkowych, które ryzyko to zmniejszały. Jednak, ze względu na dużą ilość błonnika i oczywiście efekt wzdymający, rodzaj nasion oraz obróbkę kulinarną należy dobierać indywidualnie i bardzo ostrożnie.

W zespole L-C bardzo ważną rolę odgrywają składniki działające przeciwzapalnie, a więc zaliczymy do nich flawonoidy z owoców i warzyw i kwasy tłuszczowe z rodziny n-3. Bardzo ważne jest, aby stosunek pomiędzy kwasami n-3 a n-6 był na odpowiednim poziomie.Zbyt wysokie spożycie kwasów n-6 (które jest dość powszechne w typowych wegetariańskich dietach) może spotęgować efekt zapalny. Kwasy n-6 znajdują się w większości olejów (słonecznikowy, kukurydziany, z pestek winogron, sojowy, z krokosza bawarskiego) oraz w pestkach dyni i słonecznika.  Kwasy n-3 znajdziemy natomiast w nasionach lnu, oleju lnianym, nasionach chia, orzechach włoskich. Choć sprawa wydaje się prosta, niestety rzeczywiście tak nie jest, gdyż czasami tak wiele produktów trzeba w diecie ograniczyć, że ciężko jest znaleźć złoty środek. Oczywiście, większość z orzechów jest w grupie produktów nie zalecanych w chorobie L-C.

Wracając do flawonoidów z owoców i warzyw- należy uważać na owoce drobno-pestkowe (potęgują efekt przeczyszczający), czyli krótko mówiąc wszystkie owoce, które są najlepszym źródłem przeciwutleniaczy także są w gronie produktów nie zalecanych. Ponadto, niektóre z warzyw są wyjątkowo wzdymające (kalafior, brokuł, kalarepa itp), co także nie ułatwia zadania.

Podsumowując, przy chorobie L-C najważniejszy jest indywidualny i bardzo ostrożny dobór diety. Dieta roślinna jest dobrym rozwiązaniem pod warunkiem, że jest prawidłowo prowadzona i dobrze zbilansowana, co nie jest łatwym zadaniem przy tak wielu ograniczeniach produktowych. Wiemy, że dieta roślinna opiera się głównie na warzywach, owocach, nasionach i orzechach, jednak wiemy także, że te produkty mogą być nie tolerowane przez osoby chore. Potrzeba modyfikacji procesów kulinarnych, modyfikacji przepisów oraz odpowiedniego planu żywieniowego, który spełni zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze (plus suplementy). Czyli, potrzeba zupełnie tych samych czynności, co przy diecie w zespole L-C przy tradycyjnym odżywianiu się ale jest to możliwe.

Bibliografia:

Prof. Dr. Dr. J. Stein In association with Dipl. oec. troph. C. Bott (2008): Diet and Nutrition in Crohn’s Disease and Ulcerative Colitis, Falk Foundation e.V.

Eden Kelly Anne (2003)Nutritional Considerations in Inflammatory Bowel Disease, NUTRITION ISSUES IN GASTROENTEROLOGY, SERIES. University of Virginia Digestive Health Center, Nutrition and Crohn’s Disease

Amy C Brown, S Devi Rampertab, Gerard E Mullin (2011):Existing dietary guidelines for Crohn’s disease and ulcerative colitis, Expert Rev. Gastroenterol. Hepatol. 5(3), 411–425
American Dietetic Association, Crohn’s Disease and Ulcerative Colitis Nutrition Therapy

ANGELIKA KARGULEWICZ, IWONA IGNYŚ (2008): PROBLEM NIEDOŻYWIENIA ORAZ POSTĘPOWANIE DIETETYCZNE U DZIECI Z CHOROBĄ LEŚNIOWSKIEGO-CROHNA, Nowiny Lekarskie, 77, 5, 362–366

J Clin Gastroenterol. 1994 Sep;19(2):166-71. Dietary and other risk factors of ulcerative colitis. A case-control study in Japan. Epidemiology Group of the Research Committee of Inflammatory Bowel Disease in Japan.

Inflamm Bowel Dis. 2014 Nov; 20(11): 2013–2021. Published online 2014 Sep 25. doi: 10.1097/MIB.0000000000000168 PMCID: PMC4213135

Perm J. 2014 Fall; 18(4): 94. doi: 10.7812/TPP/14-117 PMCID: PMC4315368 Plant-Based Diets in Crohn’s Disease Mitsuro Chiba, MD, Hideo Ohno, MD, Hajime Ishii, MD, and Masafumi Komatsu, MD

Gastroenterology. 2013 Nov;145(5):970-7. doi: 10.1053/j.gastro.2013.07.050. Epub 2013 Aug 2. A prospective study of long-term intake of dietary fiber and risk of Crohn’s disease and ulcerative colitis. Ananthakrishnan AN1, Khalili H, Konijeti GG, Higuchi LM, de Silva P, Korzenik JR, Fuchs CS, Willett WC, Richter JM, Chan AT.

Perm J. 2015 Winter; 19(1): 58–61. doi: 10.7812/TPP/14-124 PMCID: PMC4315379 High Amount of Dietary Fiber Not Harmful But Favorable for Crohn Disease Mitsuro Chiba, MD, PhD Tsuyotoshi Tsuji, MD, PhD Kunio Nakane, MD, PhD Masafumi Komatsu, MD, PhD

Aliment Pharmacol Ther. 2014 Apr;39(8):834-42. doi: 10.1111/apt.12670. Epub 2014 Feb 24. Association between high dietary intake of the n-3 polyunsaturated fatty acid docosahexaenoic acid and reduced risk of Crohn’s disease. Chan SS1, Luben R, Olsen A, Tjonneland A, Kaaks R, Lindgren S, Grip O, Bergmann MM, Boeing H, Hallmans G, Karling P, Overvad K, Venø SK, van Schaik F, Bueno-de-Mesquita B, Oldenburg B, Khaw KT, Riboli E, Hart AR.

J Gastroenterol Hepatol. 2008 Dec;23(12):1794-801. doi: 10.1111/j.1440-1746.2008.05681.x. Is there a link between food and intestinal microbes and the occurrence of Crohn’s disease and ulcerative colitis? Asakura H1, Suzuki K, Kitahora T, Morizane T.

Gastroenterology. 2012 Mar;142(3):482-9. doi: 10.1053/j.gastro.2011.11.040. Epub 2011 Dec 9. Higher predicted vitamin D status is associated with reduced risk of Crohn’s disease.
Ananthakrishnan AN1, Khalili H, Higuchi LM, Bao Y, Korzenik JR, Giovannucci EL, Richter JM, Fuchs CS, Chan AT.
Author information

Gut. 2014 May;63(5):776-84. doi: 10.1136/gutjnl-2013-305304. Epub 2013 Jul 4. Long-term intake of dietary fat and risk of ulcerative colitis and Crohn’s disease. Ananthakrishnan AN1, Khalili H, Konijeti GG, Higuchi LM, de Silva P, Fuchs CS, Willett WC, Richter JM, Chan AT.

Carbohydrate Intake in the Etiology of Crohn’s Disease and Ulcerative Colitis Simon S. M. Chan, MB BChir, PhD, 1,2 Robert Luben, BSc,3 Fiona van Schaik, MD, PhD,4 Bas Oldenburg, MD, PhD,4 H. Bas Bueno-de-Mesquita, MD, PhD,4,5,6 Göran Hallmans, MD, PhD,7Pontus Karling, PhD,8 Stefan Lindgren, MD, PhD,9 Olof Grip, MD, PhD,9 Timothy Key, DPhil,10Francesca L. Crowe, PhD,10 Manuela M. Bergmann, PhD,11 Kim Overvad, PhD,12 Domenico Palli, MD, MPH,13 Giovanna Masala, MD, PH,13 Kay-Tee Khaw, MB BChir,3 Antoine Racine, MD, MSc,14,15,16 Franck Carbonnel, MD, PhD,14,15,16 Marie-Christine Boutron-Ruault, MD, PhD,14,15Anja Olsen, PhD, MSc,17 Anne Tjonneland, PhD, DMSc,17 Rudolf Kaaks, PhD,18 Rosario Tumino, MD, MSc,19 Antonia Trichopoulou, MD, PhD,20 and Andrew R. Hart, MB ChB, MD1,2

Gastroenterol Clin Biol. 2006 Jun-Jul;30(6-7):859-67. [Environmental risk factors in Crohn’s disease and ulcerative colitis (excluding tobacco and appendicectomy)]. [Article in French] Jantchou P1, Monnet E, Carbonnel F.

World J Gastroenterol. 2010 May 28; 16(20): 2484–2495. Published online 2010 May 28. doi: 10.3748/wjg.v16.i20.2484 PMCID: PMC2877178 Lifestyle-related disease in Crohn’s disease: Relapse prevention by a semi-vegetarian diet Mitsuro Chiba, Toru Abe, Hidehiko Tsuda, Takeshi Sugawara, Satoko Tsuda, Haruhiko Tozawa,Katsuhiko Fujiwara, and Hideo Imai


Autorką tekstu jest Iwona Kibil. Właścicielka poradni dietetycznej Wegecentrum. Specjalistka diet roślinnych oraz praktyk diety nieprzetworzonej, opartej o produkty roślinne. Absolwentka SGGW w Warszawie, Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji. Wciąż podnosi swoje kwalifikacje na UP w Poznaniu, także na Wydziale Nauk O Żywieniu Człowieka na kierunku dietetyka. Członkini Polskiego Stowarzyszenia Dietetyków. Uczestniczka wielu kursów i szkoleń, mi.n. z zakresu: dietcoachingu, żywienia kobiet w ciąży i małych dzieci, zaburzeń odżywiania się, dietoterapii w cukrzycy, chorobach tarczycy, neuo-linguistic programming. Autorka ebooka: ,”Weganka w ciąży”, i współautorka książki “Uodpornij się jedząc świadomie”. Autorka bloga Roślinny dietetyk. Autorka publikacji w magazynie Vege. Specjalizuje się w prowadzeniu diet roślinnych dla dzieci, osób dorosłych, kobiet w ciąży, karmiących, osób z nadwagą oraz obciążonych schorzeniami.
iwona

Strona Wegecentrum